روسيه و آگوست دوم پادشاه لهستان و فردريك چهارم پادشاه دانمارك مصمم شدند كه باكارل دوازدهم پيكار كنند . براى رسيدن به اين هدف سه عهدنامه در كپنهاگ و مسكو در سالهاى 1698 - 1700 م . بين دول مذكور بسته شد . اما كارل در اولين نبرد پطر را در ناروا به سختى شكست داد . سپس همّ خود را مصروف پيكار با آگوست پادشاه لهستان كرد كه اين درگيرى قريب شش سال از 1701 - 1706 م . طول كشيد . پطر از اين مدت استفاده كامل كرد تا بتواند شكست ناروا را جبران كند و از سال 1701 - 1704 م . مبادرت به تسخير ايالات ساحلى درياى بالتيك يعنى ليتونى و استونى كرد . كارل پس از فراغت از كار پادشاه لهستان در سال 1708 م . به روسيه حمله كرد ، پطر تقاضاى صلح نمود و متعهد شد كه تمام ايالات مفتوحه را به كارل بازگرداند ، مشروط بر اينكه بنادر دريايى بالتيك را به او واگذارد . اما كارل در جواب گفت در مسكو قرارى خواهيم داد . پطر بناچار به داخل روسيه گريخت و در مسير خود در صدد نابودى مواد غذايى برآمد كه همين عمل رنجهاى زيادى را براى سپاهيان كارل به بارآورد . زمستان سال 1709 م . روسيه مزيد بر علت شد و باعث تلف شدن هزاران تن از افراد سپاهى سوئد گرديد . به همين دليل باقيماندهء سپاهيان كارل خسته و فرسوده در نبرد قلعه پولتاوا به سختى از پطر شكست خوردند و يكباره قدرت و شوكت سوئد نيست و نابود شد ، به نحوى كه ديگر قد راست نكرد . در مقابل ، روسيه نخستين دولت اروپاى شمالى و خطر ناگهانى براى ممالك اروپا شد . پطر در سال 1721 م . خود را امپراتور كل روسيه اعلام كرد . پطر خيال داشت از راه ايران به خليج فارس و هندوستان راه يابد . به همين منظور هيئتى به رياست شخصى به نام اسرائيل اورى « 1 » روانه ايران كرد كه شاه سلطان حسين حاضر به دادن امتيازاتى به بازرگانان روس شد . هفت سال بعد به فرمان پطر ، سفيرى به نام ولينسكى « 2 » مأمور دربار ايران شد و از تعرضاتى كه در نواحى بخارا نسبت به اموال بازرگانان روس به عمل آمده بود ، شكايت كرد و تقاضاى غرامت كرد ، ليكن به دليل اينكه رفتار سفير نامبرده آميخته با غرور و خودخواهى بود ، مذاكرات به نتيجه نرسيد .

--> ( 1 ) . Israelori . ( 2 ) . Volynsky .